Hướng dẫn pháp lý thực tế cho người nước ngoài làm việc từ xa (digital nomad) tại Việt Nam

Việt Nam đã trở thành nơi nhiều người nước ngoài chọn để sống và làm việc từ xa, nhưng quy định xuất nhập cảnh không được viết ra cho nhóm này. Không có thị thực dành riêng cho digital nomad, và câu hỏi chúng tôi nhận được thường giống nhau: dùng loại thị thực nào, làm việc trực tuyến cho chủ nước ngoài có được không, khi nào phải nộp thuế, thuê nhà và mở tài khoản ngân hàng thế nào cho an toàn. Bài viết này trả lời theo pháp luật Việt Nam hiện hành.

Chưa có thị thực cho người làm việc từ xa

Việc nhập cảnh, cư trú do Luật Nhập cảnh, xuất cảnh, quá cảnh, cư trú của người nước ngoài tại Việt Nam (Luật số 47/2014/QH13, sửa đổi năm 2019 và 2023) điều chỉnh. Luật không có loại thị thực cho người sống ở Việt Nam nhưng làm việc cho khách hàng hoặc chủ sử dụng lao động ở nước ngoài; các đề xuất về thị thực dài hạn hay "thị thực vàng" vẫn chưa thành quy định. Vì vậy người làm việc từ xa dùng các lựa chọn thông thường:

• Miễn thị thực. Công dân các nước thuộc diện Việt Nam đơn phương miễn thị thực được tạm trú đến 45 ngày mỗi lần nhập cảnh; các hiệp định song phương quy định thời hạn khác.
• Thị thực điện tử. Từ ngày 15/8/2023, thị thực điện tử cấp cho công dân mọi quốc gia, thời hạn đến 90 ngày, một lần hoặc nhiều lần, đề nghị trực tuyến.
• Thị thực có bảo lãnh. Thị thực doanh nghiệp (DN), đầu tư (ĐT), lao động (LĐ) cần cơ quan, tổ chức tại Việt Nam bảo lãnh và mục đích có thật.

Theo Luật 47/2014, gia hạn tạm trú nhìn chung cần cơ quan, tổ chức, cá nhân tại Việt Nam mời, bảo lãnh. Khách du lịch không có bên bảo lãnh nên lên kế hoạch xuất cảnh trước khi hết thời hạn tạm trú, đừng trông vào việc gia hạn. Quá hạn tạm trú bị xử phạt theo Nghị định 282/2025/NĐ-CP; trường hợp nghiêm trọng có thể bị trục xuất và cấm nhập cảnh trở lại.

Làm việc trực tuyến khi ở Việt Nam có hợp pháp không?

Đây thực sự là vùng xám, và nên hiểu rõ thay vì làm theo người khác. Có hai quy định cần xét.

Thứ nhất, giấy phép lao động. Bộ luật Lao động 2019 và Nghị định 219/2025/NĐ-CP yêu cầu giấy phép lao động (hoặc xác nhận miễn) đối với người nước ngoài làm việc tại Việt Nam theo các hình thức được liệt kê — hợp đồng lao động với người sử dụng lao động Việt Nam, di chuyển nội bộ doanh nghiệp vào hiện diện thương mại tại Việt Nam, thực hiện hợp đồng hoặc cung cấp dịch vụ tại Việt Nam… Người làm việc cho một công ty nước ngoài không có pháp nhân hay dự án ở Việt Nam, và chỉ phục vụ khách hàng ở nước ngoài, không khớp với các hình thức đó; trên thực tế không có giấy phép lao động nào được cấp cho trường hợp này.

Thứ hai, mục đích nhập cảnh. Người nước ngoài phải hoạt động đúng mục đích ghi trên thị thực. Thị thực du lịch (DL) dành cho du lịch; luật không nói việc trả lời email trên máy tính là du lịch, nhưng cũng không coi đó là làm việc cho một bên Việt Nam. Rủi ro tăng mạnh ngay khi công việc chạm tới Việt Nam: xuất hóa đơn cho khách hàng Việt Nam, dạy học, làm việc tại văn phòng một công ty Việt Nam hay tự kinh doanh tại chỗ. Những hoạt động đó cần đúng loại thị thực và thường cần giấy phép lao động hoặc một doanh nghiệp của chính mình.

Quan điểm thực tế của chúng tôi: làm việc từ xa thuần túy cho bên nước ngoài khi đang ở diện du lịch hiện được dung thứ trên thực tế nhưng không được pháp luật cho phép một cách rõ ràng; việc gì có đối tác Việt Nam thì nên thiết lập đúng ngay từ đầu.

Thuế: mốc 183 ngày

Tư cách cư trú về thuế không phụ thuộc vào loại thị thực. Theo pháp luật thuế thu nhập cá nhân, người có mặt tại Việt Nam từ 183 ngày trở lên trong một năm dương lịch hoặc trong 12 tháng liên tục kể từ ngày đầu tiên có mặt — hoặc có nơi ở đăng ký, nhà thuê đủ thời gian theo quy định — là cá nhân cư trú và chịu thuế trên thu nhập toàn cầu. Người làm việc từ xa ở gần trọn năm vì vậy có thể phải nộp thuế tại Việt Nam trên tiền lương trả từ nước ngoài, tùy hiệp định tránh đánh thuế hai lần giữa Việt Nam và nước mình.

Dưới ngưỡng đó, thu nhập từ công việc thực hiện trên lãnh thổ Việt Nam vẫn có thể bị coi là thu nhập phát sinh tại Việt Nam. Người ở lâu nên xin giấy chứng nhận cư trú thuế của nước mình, lưu lại dữ liệu xuất nhập cảnh và hỏi ý kiến chuyên môn trước khi vượt 183 ngày. Luật Thuế thu nhập cá nhân mới (số 109/2025/QH15) có hiệu lực từ 01/7/2026 thay đổi biểu thuế và mức giảm trừ, nhưng không đổi khái niệm cư trú cơ bản.

Nơi ở phải được khai báo tạm trú

Mọi người nước ngoài nghỉ qua đêm đều phải được cơ sở lưu trú — khách sạn, homestay, căn hộ dịch vụ, chủ nhà riêng, kể cả chủ nhà cho thuê ngắn ngày qua ứng dụng — khai báo tạm trú với công an nơi đó. Từ khi tổ chức lại chính quyền địa phương tháng 7/2025, việc khai báo thực hiện với công an cấp xã. Nhiều chủ nhà bỏ qua bước này; người nước ngoài khi đó không có chứng cứ về nơi ở, gây vướng mắc ở ngân hàng, cơ quan xuất nhập cảnh và khi bị kiểm tra. Mỗi lần chuyển chỗ ở, hãy đề nghị chủ nhà khai báo.

Thuê nhà

Theo Luật Nhà ở 2023, hợp đồng thuê nhà ở phải lập thành văn bản nhưng không bắt buộc công chứng, trừ khi các bên muốn. Trước khi đặt cọc, nên kiểm tra Giấy chứng nhận quyền sở hữu của chủ nhà (hoặc văn bản ủy quyền nếu làm việc với người môi giới, người cho thuê lại), ghi rõ khoản cọc, thời hạn báo trước và điều kiện hoàn cọc, chụp ảnh tình trạng căn hộ khi nhận. Tranh chấp tiền cọc là vướng mắc người thuê nước ngoài mang đến cho chúng tôi nhiều nhất; một điều khoản rõ ràng và biên bản bàn giao có chữ ký giải quyết được phần lớn.

Ngân hàng và nhận tiền

Người nước ngoài mở được tài khoản tại ngân hàng Việt Nam bằng hộ chiếu còn thị thực hoặc thời hạn tạm trú hợp lệ; tài khoản và thẻ thường gắn với thời hạn cư trú hợp pháp còn lại, nên thị thực điện tử ngắn hạn đồng nghĩa với tài khoản ngắn hạn. Dòng tiền lớn hoặc đều đặn từ nước ngoài sẽ khiến ngân hàng hỏi về nguồn gốc và ngày càng yêu cầu chứng từ; hãy giữ sẵn hợp đồng làm việc với bên nước ngoài hoặc hóa đơn khách hàng.

Bảo hiểm, y tế, lái xe

Bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế của Việt Nam áp dụng cho người lao động của người sử dụng lao động Việt Nam, không áp dụng cho người làm việc từ xa cho bên nước ngoài. Vì vậy bảo hiểm sức khỏe quốc tế tư nhân là bắt buộc trên thực tế; nhớ kiểm tra hợp đồng có chi trả tai nạn xe máy không. Muốn lái xe hợp pháp, cần giấy phép lái xe quốc tế cấp theo Công ước Viên 1968 kèm giấy phép quốc gia, đúng hạng xe — bằng lái ô tô không dùng cho xe máy.

Khi nào nên thiết lập bài bản

Nếu dự định ở nhiều năm, hoặc bắt đầu làm việc với khách hàng Việt Nam, thường nên có một cấu trúc rõ ràng: làm việc cho một pháp nhân Việt Nam kèm giấy phép lao động, hoặc thành lập doanh nghiệp của mình. Theo Luật Đầu tư số 143/2025/QH15 (hiệu lực từ 01/3/2026), nhà đầu tư nước ngoài đáp ứng điều kiện tiếp cận thị trường được thành lập doanh nghiệp trước khi có dự án đầu tư, giúp việc khởi đầu đơn giản hơn; thị thực đầu tư và thẻ tạm trú khi đó đi theo khoản đầu tư.

Hỏi đáp nhanh

Việt Nam có thị thực cho digital nomad không?

Chưa. Đến năm 2026 chưa có loại thị thực cho người làm việc từ xa. Phần lớn dùng diện miễn thị thực nếu có hoặc thị thực điện tử đến 90 ngày, một lần hoặc nhiều lần.

Làm việc trực tuyến cho chủ nước ngoài khi ở Việt Nam có cần giấy phép lao động không?

Giấy phép lao động theo Nghị định 219/2025/NĐ-CP áp dụng cho làm việc với người sử dụng lao động Việt Nam và các hình thức khác tại Việt Nam; làm việc từ xa thuần túy cho bên nước ngoài không khớp các hình thức đó và là vùng xám. Việc gì liên quan đến chủ hoặc khách hàng Việt Nam thì cần đúng thị thực và thường cần giấy phép lao động.

Khi nào người làm việc từ xa trở thành cá nhân cư trú về thuế?

Khi có mặt tại Việt Nam từ 183 ngày trở lên trong một năm dương lịch hoặc trong 12 tháng liên tục, hoặc có nơi ở đăng ký, nhà thuê đủ thời gian theo quy định. Cá nhân cư trú chịu thuế trên thu nhập toàn cầu, tùy hiệp định tránh đánh thuế hai lần.

Chủ nhà cho thuê ngắn ngày có phải khai báo tạm trú cho tôi không?

Có. Mọi cơ sở lưu trú, kể cả chủ nhà riêng và chủ nhà cho thuê ngắn ngày, phải khai báo người nước ngoài với công an nơi lưu trú. Mỗi lần chuyển chỗ ở hãy đề nghị chủ nhà khai báo.